BIỂN – BỜ

Diễn đàn về Cảng – Đường thuỷ – Thềm lục địa Việt Nam

* XEM XÉT VỀ CAO ĐỘ CẢNG CHÂN MÂY

Posted by bienbo on 17.07.2009

 – KOHEI NAGAI (Nhật bản)

 

     Đây là bài  Kohei Naigai, một chuyên gia Nhật Bản có nhiều kinh nghiệm trong thiết kế, xây dựng các công trình biền, đã nhiều năm tham gia lập các dự án cảng biển của Việt Nam,đã viết từ giữa năm 2003 để tham gia Hội thảo về những nội dung như trong bài báo đã nêu, do Liên hiệp các Hội KHKT VN dự định tổ chức. Nhưng sau đó cuộc hội thảo đã không được tiến hành. Gần đây một số trang thông tin mạng và các báo lại xới lại những vấn đề này qua các bài phỏng vấn. Để bạn đọc trong ngoài ngành hiểu rõ hơn thực chất vấn đề, BIỂN & BỜ thấy cần thiết cung cấp đến mọi người những ý kiến của các GS, TS, TSKH, KS am hiểu sâu và có nhiều kinh nghiệm  thực tiễn trong qui hoạch và thiết kế các công trình biển.
 
CÁC BÀI VIẾT LIÊN QUAN:
* LÀM RÕ THÊM VỀ LỰA CHỌN CAO ĐỘ ĐỈNH BẾN CỦA CẢNG CHÂN MÂY & CẢNG TỔNG HỢP DUNG QUẤT – KS Lương Phương Hợp
*
NHÌN LẠI CÁC Ý KIẾN VỀ CAO TRÌNH MẶT BẾN CẢNG CHÂN MÂY VÀ TIÊU CHUẨN NGÀNH 22 TCN 222-95 – PGS.TS Phạm Văn Giáp
* NÊN HIỂU THẾ NÀO VỀ AN TOÀN CÔNG TRÌNH BIỂN – GS.TSKH Lương Phương Hậu



Cảng Chân Mây
    
                            
XEM XÉT VỀ CAO ĐỘ CẢNG CHÂN MÂY

   KOHEI  NAGAI
 (Japan)

           

                 Khi quy hoạch và thiết kế cao độ mặt bến, cần xem xét các yếu tố sau:

I.         Không được cản trở đến công tác bốc xếp.

1)    Những yêu cầu cơ bản.

a)    Cao độ mặt bến phải đủ cao để công tác bốc xếp hàng hoá thuận tiện, không bị cản trở như mặt bến bị ngâp nước thường xuyên.

b)    Trong trường hợp công tác bốc xếp được trang bị các cần trục, trên mặt bến không sử dụng nhân lực, không nhất thiết phải theo yêu cầu này vì công tác bốc xếp không ảnh hưởng đến cao độ mặt bến.

c)    Điều quan trọng cần phải lưu ý là thời tiết thất thường như bão và áp thấp nhiệt đới, các công tác bốc xếp phải đình chỉ để bảo đảm an toàn cho tàu bè, bến và thao tác bốc xếp, tức là an toàn cho người, tàu và kết cấu.

2)    Tránh được thảm hoạ tự nhiên

a)    Cần tránh các tai nạn của nhà cửa, thiết bị, hàng hoá ở trên bến do ngập khi bão. Trong trường hợp đó, cao độ mặt bến phải đủ cao để không cho phép ngập và sóng tràn thường xuyên. Cũng cần chú ý rằng, người ta vẫn cho phép ngập nếu hiện tượng  này hiếm khi xuất hiện.

b)    Trong tuổi thọ thiết kế, bản thân kết cấu bến phải tránh được các sự cố. Lực thiết kế lớn nhất là lực cập bến của tàu. Cao độ bến càng thấp, lực này càng giảm.

Lực nhấc mặt bến do sóng cũng phải xem xét về độ bền của mặt bến. Về mặt này, đáy mặt bến cao là tốt hơn. Nhưng lực nhấc không phải là lực  nổi trội.

3)    An toàn cho cả tàu và bến

a)    Để cải thiện lực va cho tàu và bến, các thiết bị đệm tầu phải lắp đặt một cách thích hợp.

b)    Cao độ đặt thiết bị đệm liên quan chặt chẽ với cao độ mặt bến. Nếu không đủ cao, tàu có thể không tiếp xúc với đệm tàu mà va vào thành bến, đồng thời  cũng phải đặt  đủ thấp để các tàu nhỏ không thể chui vào gầm bến.

4)    Chi phí xây dựng rẻ.

a)    Nói chung cao độ mặt bến càng thấp, giá thành xây dựng bến và bãi càng rẻ (trừ khi không phải tôn tạo).

b)    Trong trường hợp cảng Chân Mây, Dung Quất, có cấu tạo địa chất yếu, chi phí xây dựng cao so với vùng đất tốt như cát, do vậy, cao độ mặt bến các cảng này càng thấp càng tiết kiệm chi phí đầu tư.

II.      Các yếu tố thiết kế.

1)    Cao độ nước biển  thường xuyên.

a)    Cao độ mặt bến phải nằm trên mực nước cao (HWL). HWL là mực nước cao trung bình xuất hiện 2 lần trong tháng âm lịch. Trong trường hợp bình thường, ảnh hưởng nước dâng và sóng do bão không đáng kể, cao độ mặt bến nói chung được thiết kế cao hơn HWL từ 1 – 2m.

b)    Theo số liệu khảo sát thủy hải văn Việt Nam, tại cảng Chân Mây, HWL khoảng 1,3m và mực nước biển trung bình (MSL) là 0,75m theo  cao độ hải đồ (CDL).

c)    Như vậy, cao độ mặt bến cảng Chân Mây có thể lấy thấp nhất  là:

                                1,3m +1,0m =          2,3m.

2)    Cao độ nước biển không  thường xuyên.

a)    Cao độ mặt bến phải tách bạch với mực nước cao không thường xuyên, nó chỉ thỉnh thoảng xuất hiện trong một ít năm do hiện tượng bất thường của khí quyển như nước dâng do bão.

b)    Cơn bão 9521 (Zack) ngày 1-11-1995 là cơn mạnh nhất trong 40 năm qua của vùng Chân Mây – Đà Nẵng, nước dâng do cơn bão này tại 2 vị trí tương ứng là 32cm và 35cm.

c)    Mực nước cao nhất (HHWL) đã đo được tại Đà Nẵng là +2,35m.

d)    Theo Trung tâm khảo sát nghiên cứu và tư vấn môi trường biển (CMESRC), thuộc Viện Cơ học Hà Nội, xác suất xuất hiện độ cao nước dâng do bão tại Đà Nẵng là 50cm – 95%; 100cm – 4%; 150cm – 1% và 200cm – nhỏ hơn 0,1% (Dựa theo số liệu từ 1950 – 1990). Nếu nội suy 90cm-5%

e)    Do vậy, cao độ mặt bến cảng Chân Mây = 1,3m + 0,90m = +2,20 là đã có xét đến nước dâng.

Người ta cho rằng, khi nước dâng cùng với xuất hiện triều cao được xem  như là tai hoạ. Nếu bến được bảo vệ tốt bằng các bán đảo hoặc đê chắn  sóng và nếu nước dâng xuất hiện lúc triều thấp thì cao độ bến có thể lấy thấp hơn.       

3)    Sóng

a)    Cao độ bến phải đủ cao để không bị ảnh hưởng bởi sóng biển và dòng tràn của chúng lên bến một cách thường xuyên. Không cần xét đến những sóng rất không thường xuyên do bão với tần suất 2% (50 năm một lần). Bởi khi có bão mạnh, tàu bè phải rời khỏi bến tới nơi an toàn như vịnh Đà Nẵng hoặc nơi ngoài ảnh hưởng của bão.

b)    Độ lặng sóng tại bến yêu cầu có tần suất xuất hiện sóng thấp hơn 0,5m phải chiếm hơn 97,5% thời gian.

Trong trường hợp bến được bảo vệ tốt bằng bán đảo hoặc đê chắn sóng, ảnh hưởng của sóng là tối thiểu, cao độ mặt bến có thể bỏ qua ảnh hưởng này. Điều đó có nghĩa là, trong thời kì của các con sóng có chiều cao không thường xuyên hoặc 2,5% thời gian, không đuợc phép sử dụng bến do tác động của các con sóng cao hơn 0,5m, khi đó không liên quan đến nước dâng mà thường kèm theo sóng cao do bão.

c)    Cần lưu ý rằng, ảnh hưởng của gió làm giảm hiệu lực của bến. Khi tốc độ gió trên 10,0m/s trong 10,0 phút tốc độ trung bình, việc bốc xếp hàng hoá thường được đình chỉ.   

d)    Theo số liệu dự báo sóng của JICA từ 1993 – 1994, trên 99,0% sóng thường xuyên ở ngoài khơi của vịnh Chân Mây có chiều cao nhỏ hơn 3,0m theo các hướng E, ENE và N. Khi các sóng này tiến vào bờ, sẽ bị tiêu tán do cạn, khúc xạ, nhiễu xạ và vỡ. Tỉ lệ tiêu tán toàn bộ của sóng ở ngay phía sau mũi đông (Điểm ISP2) khoảng 1/115 cho sóng hướng E và khoảng 1/5 cho sóng hướng ENE và tỉ lệ tổng tiêu tán được coi bằng 1, tức là không xuất hiện tiêu tán. Đối với sóng hướng N và W, xác suất xuất hiện sóng nhỏ hơn 0,5m là 97,4%, thoả mãn khá tốt điều kiện mục b) ở trên.

e)    Nếu người thiết kế có ý định xét đến khía cạnh sóng, cao độ mặt bến  tính theo 1) & 2) có thể tăng 0,3m hoặc lớn hơn. 

4)    Đất lún.

Đất lún chỉ được xem xét cho bến trọng lực. Tại cảng Chân Mây và Dung Quất, kết cấu bến thuộc loại móng cọc, nên không xét đến yếu tố này.

III.   Kết luận.

            Việc chọn cao độ mặt bến số 1 cảng Chân Mây +3,5m là hoàn toàn hợp lý, bởi như đã phân tich ở trên và có thể tóm gọn như sau:

1)    Nếu tính toán theo tiêu chuẩn của Nhật, cao độ mặt bến cảng Chân Mây có thể lấy từ +2,3 – +3,3m. Trong dự án “Nghiên cứu kế hoạch phát triển cảng ở khu kinh tế trọng điểm miền trung” do JICA lập năm 97 – 98, cao độ mặt bến:

+  Chân Mây (T.T-Huế)               =          +2,5m

+  Dung Quất (Quảng Ngãi)          =          +3,0m 

2)    Nếu tính theo từng yếu tố về mực nước triều, nước dâng, sóng cao độ cảng Chân Mây có thể lấy;

           Mực nước (+1,3) + nước dâng (+0,9) – p5% + sóng (+0,3) = +2,5m.

           Cần lưu ý rằng mực nước ở đây không phải là thuỷ triều thuần tuý thiên văn

3)    Do Chân Mây chưa làm đê chắn sóng như quy hoạch nên cao độ mặt bến +3,5 m có tính chất tình thế, khi phát triển các bến tiếp theo có thể xem xét giảm xuống.

2 phản hồi to “* XEM XÉT VỀ CAO ĐỘ CẢNG CHÂN MÂY”

  1. quang minh said

    thực tế nó ngập trong nước rồi mà vẫn nói là hợp lý là sao ?

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: