BIỂN – BỜ

Diễn đàn về Cảng – Đường thuỷ – Thềm lục địa Việt Nam

CÔ GÁI BÊN BỜ BIỂN – Truyện ngắn Nga: Alekcandr Rưbin – Dịch giả: Phan Bạch Châu

Posted by phanbachchau on 01.09.2009

  – “Cô gái bên bờ biển” – truyện ngắn của nhà văn Nga Alekxandr Rưbin, do Phan Bạch Châu dịch từ nguyên bản tiếng Nga. Bản dịch đã đăng trên chuyên mục Văn hóa – Văn nghệ của BIỂN & BỜ, số 7+8/2009.

214884-Thieu nu.JPG, 305 KB
Chính bức ảnh chụp cô gái ngồi một mình trên bãi đá ở cầu tàu 914 – Côn Đảo vào
buổi sáng sớm ngày 1/5/2009 đã xui khiến mình dịch cái truyện ngắn dưới đây!

CÔ GÁI BÊN BỜ BIỂN


Aleksandr Rưbin

 

Dịch: Phan Bạch Châu

     Cô gái đang ngồi bên bờ biển.

     Mà thật ra, để hình dung được một hành động đơn giản nhất, bình thường nhất của một con người cũng phải đặt ra hàng chục giả thiết. Một truyện ngắn hoặc có khi là cả một pho tiểu thuyết sẽ ra đời từ cái thành tâm mong muốn mô tả chính xác hành động của một con người. Và kia là cô gái đang ngồi bên bờ biển: tại sao cô ngồi? – mà lại ngồi bên bờ biển. Cô ấy nhìn thấy gì? Thế giới chung quanh hay chỉ là nội tâm mình? Giả thiết nào là đúng? Thế còn biển: biển có màu gì? Biển lặng – dịu êm, hay trước cơn bão tố – cuồn  cuộn sóng bạc đầu? Và còn nữa: cô ấy trang phục ra sao? Hay cô ấy khoả thân? Cần phải trả lời tất cả những câu hỏi này để tạo ra một bức tranh đầy đủ, dù chỉ cho một hành động đó thôi.

     Xin được bắt đầu từ việc xưng tên cô gái – Alisa. Cô đang ngồi trên những phiến đá mát lạnh trên doi đất Tokarevski, tựa lưng vào cột hải đăng. Doi đất Tokarevski là điểm cực Nam của Vladivostok. Một bãi cát và đá từ bán đảo Skot kéo dài vài trăm mét ra biển – đó là doi đất Tokarevski. Bãi rộng từ hai đến bảy mét. Đôi khi không còn nhìn thấy bãi nếu có sóng đủ lớn làm ngập từng phần doi đất. Ngọn hải đăng nằm sát mép doi đất. Nó chiếu sáng cả ngày lẫn đêm.

     Tháng Ba. Ngày 30. Gió mạnh. Alisa mặc áo thể thao màu đen có in ảnh Chê, kính râm đen, quần jean đã sờn, màu xanh nhạt, đi giày bát két. Cô ngồi đó, hai tay bó gối.

     Cách đây nửa năm cô đã gặp chàng trai. Tên anh là Xasa. Cô gọi chàng trai bằng cái tên thân mật như thế nào – tôi chẳng biết, cô chẳng kể cho ai cả. Có lẽ cô đã gọi bằng chính cái tên Xasa.

     Ngày 30 tháng Chín năm ngoái là một ngày nắng, dịu mát, không gian dìu dặt âm thanh một bản nhạc nhạc jaz Mỹ cổ điển.

     Từ 5 giờ sáng, “Diamond Princess” – chiếc tàu khách vượt đại dương – đã đỗ cạnh nhà ga đường biển. Đây là chiếc tàu lớn nhất thế giới. Trong bụng tàu đã tiêu hoá hàng trăm hành khách-hưu trí. Từ 5 giờ sáng chiếc tàu đã khạc nhổ vào thành phố những thứ nó đã tiêu hoá và chưa tiêu hoá hết. Một số bãi đờm này đã vương vãi dưới chân Alisa khi cô đến nhà bảo tàng Vladimir Arsenhiev. Tại nhà bảo tàng người ta mở triển lãm của hiệp hội “Chủ nghĩa tối đa trẻ” – một hiệp hội lâu đời nhất của các nghệ sỹ ở miền Duyên hải. Muốn trở thành hội viên của hội chỉ cần trên 35 tuổi. Đó là điều kiện chủ yếu cho hội viên. Alisa chưa biết cái chi tiết này. Đến triển lãm cô hy vọng được xem chính những bức tranh của những người trẻ tuổi theo chủ nghĩa tối đa: không nhất thiết phải rõ ràng mạch lạc, mà chỉ cần từ những tấm toan vang ra tiếng gào thét thật to cho thế giới nghe. Nhưng “những người theo chủ nghĩa tối đa trẻ” đã sáng tác ra thứ gì đó trung dung giữa những tấm mạng nhện khô quắt và những viên bi bằng sáp.

     Trước lối vào nhà bảo tàng Alisa đã gặp chàng trai. Anh ta đứng trước cửa với vẻ đăm chiêu. Nhìn thấy cô gái, không một lời chào hay xin lỗi, anh ta nói luôn: “Các nhân viên bảo tàng đã đóng cửa và chuồn đi rồi. Anh ta mỉm cười rồi nói thêm: “Mình từ Tomsk đến đây bằng cách vẫy xe dọc đường xin đi nhờ. Cách đây vài tháng”.

     “Để làm gì?” – cô gái ngạc nhiên.

     “Thấy hay hay. Lần đầu tiên mình đến đây, đến vùng Viễn Đông. Mình đến và thấy thích thú, rồi quyết định lưu lại đây”.

 

     Thế đấy, anh ấy sống nhẹ tênh: thấy thích – và lưu lại, – Alisa nghĩ trong đầu, – còn bố mẹ, học hành hay công việc, rồi những người thân ở đó, ở Tomsk thì sao? Cô định hỏi, nhưng chàng trai không để cô kịp hỏi. Anh ta nói liên hồi: “Hè sang năm mình sẽ đến Kamtchatka hoặc Trung quốc – cả mấy tháng hè”.

     Anh ta nói liên hồi.

     Alisa chỉ có nghe. Vâng, anh ấy sống thích thật: thấy nhiều, biết nhiều, chiêm nghiệm được nhiều thứ. Đúng là đối với anh ấy chính cuộc sồng mới là điều kỳ diệu. Và chắc là, anh ấy chào đón mỗi buổi bình minh như là sự trở về của điều kỳ diệu. Nhưng có thể anh ta chỉ là kẻ có tài ba hoa. Chẳng hạn, khi anh ta bảo từ Tomsk đến đây bằng cách vẫy xe đi nhờ?.

     Chàng trai cứ nói liên hồi. Cuối cùng, anh ta hỏi: “Em đến đây làm gì thế?”

     “Ở đây đang có cuộc triển lãm của các hoạ sỹ”

     “À hả. Còn mình, mình đọc nhiều Arsenhiev. Derxu Uzal là nhân vật thời trẻ con của mình. Hy vọng rằng trong bảo tàng này lưu giữ những gì của Arsenhiev và các nhân vật của ông ấy”.

     “Có thể như thế. Hồi còn nhỏ em cũng phát ốm vì Arsenhiev”.

     “Nhưng đóng cửa mất rồi. Em có việc gì vội không?”

     “Không”

     “Chúng mình đi dạo nhé? Tán chuyện về Arsenhiev nhé ? »

     “Thì đi”

     Chàng trai đưa ra các câu hỏi. Chọn hướng đi trong khi nghe trả lời.

     Không, Alisa chưa bao giờ nhìn thấy người Nanai. Cô cũng chưa thấy người Uđưgay. Trước đây cô sống ở miền nam Duyên hải. Trong cái làng do những tín đồ cựu giáo lập nên. Còn bây giờ thì chẳng còn tín đồ cựu giáo nào. Họ ly tán đi đâu hết hoặc đã chết hết. Nhưng người Triều Tiên thì rất nhiều. Có trời mà biết họ từ đâu đến: từ Bắc hay Nam Triều Tiên. Alisa chưa bao giờ hỏi chuyện họ. Họ sống khép kín, không giao tiếp với người Nga. Mặc dù họ nói tiếng Nga rất tốt. Và thỉnh thoảng họ lại đi xa:  hoặc về Bắc, hoặc  về Nam Triều Tiên. Về thăm người nhà. Mà mọi người đều biết Bắc Triều Tiên là một nước độc tài, khách du lịch bình thường chẳng ai đến đó.

     “Ôi, anh nhìn thấy “Diamond Princess” không? – cô gái hỏi khi đang dở câu chuyện.

     “Một con tàu lớn, vừa đến hôm nay à?”

     “Đúng thế”.

     “Mình đã thấy nó từ đằng xa”.

     “Ta đến gần hơn để xem nó chứ?”

    
                    Chiếc tàu chở khách “Diamond Princess”
                                                   *
      Từ phía sau nhà ga đường biển hai bạn trẻ đi ra phố Petr Vĩ đại. Ở đó, một rạp chiếu phim nhỏ nhoi khiêm tốn nằm khuất giữa các công sở. Phía trước lối vào rạp là các nòng đại bác cổ, bằng gang, màu đen, đặt trên các bệ. Ngày hôm đó, – đúng như mong muốn – trong rạp người ta chiếu bộ phim Derxu Uzal”, phim Xô viết đầu tiên chuyển thể từ các quyển sách của Arsenhiev, do Babayan đạo diễn.

     Qua ánh sáng từ màn ảnh Alisa quan sát người bạn mới. Khuôn mặt xương xương, tóc dài loăn xoăn đoạn cuối, thuộc loại người gầy. Đẹp trai. Các ngón tay dài và thon – có nghĩa là người sáng tạo. Lạ thật, chưa biết tên anh ấy là gì. Đi chơi với nhau suốt bốn giờ mà chưa giới thiệu tên cho nhau biết. Trông vẻ ngoài thì anh chàng thích hợp với cái tên Xasa.

     Sau khi ra khỏi rạp chiếu phim hai bạn trẻ giới thiệu tên cho nhau. Vâng, Alisa đã đoán đúng.

     Họ chia tay nhau khi trời đã tối mịt, sau khi trao đổi số điện thoại.

     Rồi họ gặp nhau nhiều lần. Chia tay, để rồi sau đó nhất thiết phải gặp lại.

     Họ đã cùng nhau dạo khắp thành phố. Giờ đây hầu như mọi nơi trong thành phố đều làm cho Alisa nhớ đến Xasa.

     Cô dạo trên phố Tự do Triều Tiên và ngay lập tức hồi ức về Xasa từ trên ban công nhảy xuống. “Bạn còn nhớ chứ, – hồi ức thì thầm, – anh ấy đã ngưỡng mộ kiến trúc cổ như thế nào? Bạn nhớ không anh ấy đã sờ tay lên chính những bức tường đỏ sần sùi này? Bạn nhớ không, lúc đó anh ấy mặc chiếc áo bờ lu dông Armeni Trung quốc sản xuất, đội  mũ  kepi xanh, quần jean cũ tối màu? Bạn nhớ không, chiếc quần jean dài quá mức cần thiết, và vì vậy cứ vướng vào dưới gót đôi giày bát két, buộc anh ấy cứ phải kéo lên và bực dọc than vãn? Và còn nhiều – nhiều nữa, bạn nhớ chứ?”.

     Alisa ghé vào uống trà ở hiệu cà phê “Vườn lê”. Chẳng cần xin phép, ký ức về Xasa lại trỗi dậy bên chiếc bàn cô ngồi. “Bạn nhớ chứ, lúc đó bạn ngồi cùng với anh ấy? Bạn còn nhớ anh ấy nói đùa gì không? Bạn có nhớ anh ấy đã lôi từ trong ba lô con cóc ra những quyển sách gì không? Bạn có còn nhớ anh ấy đã nói gì về những quyển sách này không?”.

     Trên phố biển mang tên Con tàu, một chuỗi dài ký ức về Xasa lại ùa đến.

     Trên đài vọng cảnh – từ đó nhìn thấy một không gian mênh mông trên vịnh Chiếc sừng Vàng – ký ức về Xasa luôn luôn có mặt trên các lan can. Tựa lưng trên cao. Nhưng  biển không vươn tới một vùng nào của thành phố… không một vùng nào, trừ doi đất Tokarevski… và biển…

     Khi Alisa tròn năm tuổi, mẹ đưa cô đến ở với bà – ở Vladivostok. Mùa hè thứ sáu của mình cô sống ở một thành phố, nằm gọn gàng trên các ngọn đồi và vươn chân ra biển. Biển đã hôn lên trái tim và tâm hồn cô bé. Sau đó, đến năm 12 tuổi cô bé lại nhớ đến nụ hôn đó. Cô mơ về nó. Chung quanh cái làng, nơi Alisa cùng bố mẹ sinh sống lâu nay, chỉ có đồng ruộng và đầm lầy. Trên các cánh đồng đa phần là cỏ dại. Đi trên các đầm lầy thật nguy hiểm – độ sâu của chúng như đang chờ chực những bước chân sơ sẩy của ai đó.

     Alisa lại cảm nhận nụ hôn của biển khi đọc những trang sách về cá biển, về những điều bí ẩn của biển, về những con người đã kết bạn với biển. Nhưng việc đọc sách đã đi vào những giấc mơ thần tiên – giấc mơ tan, phải tỉnh dậy với thực tại, một thực tại đầy nước mắt.

     Sau năm học lớp 11 sự lựa chọn của Alisa chỉ có một – thi vào trường đại học tổng hợp ở Vladivostok theo chuyên ngành sinh học biển. Cô đã thi vào. Sau các môn thi nhập trường cô đã hứa với biển rằng sẽ không bao giờ xa rời biển. Bản thân Alisa cũng không tin rằng có người nào đó dịu dàng với cô hơn biển. Xasa đã tỏ ra dịu dàng hơn biển.

     Lần đầu tiên anh hôn cô, sau đúng ba tuần kể từ hôm gặp nhau ở bảo tàng. Hai người ngồi trên một chiếc ghế dài màu xanh. Trên phố Phokin – Arbat của Vladivostok. Phố đã lên đèn. Đèn pha ô tô cũng đã bật sáng. Và cửa sổ từ các ngôi nhà. Và cả đôi mắt của Xasa cũng rực sáng. Đôi môi của anh mềm mại và ấm áp. Alisa áp môi mình lên môi anh rất lâu. Rồi sau đó đôi bạn trẻ rảo bước bên nhau, tay trong tay.

     Nắm tay nhau, lần đầu tiên và cũng là lần duy nhất hai người đi ra doi đất Tokarevski. Họ đi qua những khoảng sân le lói đèn của bán đảo Skot. Những khoảng sân vuông vức giống nhau. Những khoảng sân mà người trong phố ít khi dạo chơi, ít khi đổ ô tô lại đây vào ban đêm. Sau các khoảng sân này là tiếng biển rì rào. Biển bốc lên mùi iod. Biển giận dữ ném những con sóng lên doi đất Tokarevski từ phía Tây. Còn ở bờ phía Đông biển lại hiền hoà – phẳng lặng. Từng cơn gió mạnh đùa giỡn với mái tóc dài của Alisa. Cô phải đưa tay gỡ tóc vương trên mặt.

     Ánh sáng nhấp nháy của ngọn hải đăng chầm chậm tiến đến gần hơn. Xa hơn nữa về phía Bắc, thành phố uốn mình như một con rắn. Trong bóng đêm hình dạng nó nổi lên nhờ những đốm sáng màu xanh nhạt và màu vàng.

     Alisa và Xasa lặng im bên cạnh tháp hải đăng, lắng nghe tiếng biển. Khi ánh sáng trắng chiếu toả trên đầu, họ nhìn thấy nước chung quanh trong vắt, có thể nhận ra những viên đá lớn và nhỏ dưới đáy biển.

     Alisa nghĩ rằng sau bức tường của tháp hải đăng thế nào cũng có người – nhân viên trông coi hải đăng. Cô thử hình dung con người đó: thấp bé, nét mặt bình dị, đội mũ lưỡi trai nhựa rộng vành, khoác chiếc áo mưa không thấm nước màu da cam dài đến gót, chân đi ủng cao su đen. Ông ta là người kiệm lời. Nhưng nhân hậu. Nếu gặp người bị tổn thương vì thất vọng hay đau  buồn, ông ấy sẽ hết lòng giúp đỡ họ.

     Mấy ngày sau Alisa đã vẽ một bức chân dung người gác đèn biển theo trí tưởng tượng của cô. Nhưng cô chưa đưa cho Xasa xem. Mặc dù đã định thế nào cũng sẽ đưa. Vào một dịp nào đó. Cô đã quyết định dứt khoát sẽ kể cho Xasa tất tần tật mọi thứ về cuộc sống của mình. Những việc cô đã làm, những điều cho đến nay còn khiến cô day dứt. Nhất định sẽ kể. Vào một dịp nào đó. Còn kịp để kể. Bởi lẽ cô sẽ cùng với Xasa Trường tồn.

     Cuộc sống của Xasa thật đúng là diệu kỳ. Anh ấy không phóng đại. Anh ấy chia sẻ cùng Alisa điều kỳ diệu đó. Chính vì vậy cô vô cùng biết ơn anh. Xasa và Alisa, cùng với họ còn có cả biển và sự Trường tồn. Có lẽ không còn đòi hỏi gì nhiều hơn từ cuộc sống này.

     Thế mà, cách đây hai tháng Xasa đã ra đi. Đến với cách mạng. Anh ấy đã bảo Alisa đi cùng. Nhưng, quỉ tha ma bắt, cuộc cách mạng nào?! – ở đây có biển, không bao lâu nữa là mùa xuân, sau đó là mùa hè. Và đến hè có thể đi đến các hòn đảo hoang dã, không bị ô nhiễm bởi nền văn minh đô thị, và ở đó cho đến hết hè. Quỉ tha ma bắt, cuộc cách mạng nào thế?! – nếu trong đó không có biển. Chính anh ấy cũng bảo là trong đó không có biển, trong đó cuồn cuộn những dòng sông với những gương mặt xa lạ, những biểu ngữ, những lá cờ, những tiếng hò hét can trường và những hành động liều lĩnh. Để làm gì những thứ đó?! Nhằm mục đích gì?! Phục vụ cho ai?! Không-không-không. Chẳng có việc gì để làm trong cách mạng – nó rất vô nghĩa, nó huỷ hoại bản thân mình và huỷ hoại tất  cả những người ở gần nó. Không-không.

     Xasa đã ra đi. Đã nói điều cuối cùng gì đó xúc phạm đến cô. Alisa đã xoá sạch trong đầu chính cái điều xúc phạm anh đã nói ra. Anh ấy bồng bột. Và chắc rằng tự mình cũng sẽ ân hận về điều mình đã nói.

     Alisa buồn vì vắng Xasa. Chung quanh là những kẻ ve vãn đeo bám. Nhưng cô thấy họ vô vị và chán ngắt so với anh ấy. Khác với anh ấy, họ chưa bao giờ đi chơi xa bằng cách vẫy xe đi nhờ. Khác với anh ấy, họ tiếp nhận cuộc sống như một nghĩa vụ bắt buộc. Họ không viết những truyện ngắn. Họ ngại chuyện trò với những người không quen biết… họ là “không”… còn anh ấy – “vâng-vâng-vâng”…

     Khi sự thiếu vắng Xasa dày vò cùng cực, Alisa lại tự nhủ mình: “Dù sao ta vẫn còn có biển. Dù sao biển vẫn ở lại bên ta”.

     Khi có điều kiện cô lại đến với doi đất Tokarevski. Ở đó cô ngồi rất lâu, ở đó cô cảm thấy nhẹ nhàng và thanh thản. Ở đó biển hôn lên trái tim và tâm hồn cô. Và biển sẽ chẳng bao giờ từ bỏ cô. Biển sẽ cùng cô Trường tồn. Thực sự Trường tồn.

     Cô gái đang ngồi bên bờ biển.

 


Vladivostok
, 2009.
—————————
 

Nguồn: http://www.netslova.ru/rybin/devushka.html

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: