BIỂN – BỜ

Diễn đàn về Cảng – Đường thuỷ – Thềm lục địa Việt Nam

Giới thiệu: BỘ SÁCH VỀ ĐỘ TIN CẬY CỦA CÁC CÔNG TRÌNH CẢNG

Posted by phanbachchau on 18.09.2009

 

    – BIỂN & BỜ hân hạnh giới thiệu đến bạn đọc hai quyển sách: “Độ tin cậy của các công trình bến cảng” và “Phương pháp mô hình hóa thống kê từng bước trong tính toán độ tin cậy của các công trình cảng” của Tiến sĩ Nguyễn Vi do Nhà xuất bản Giao thông vận tải ấn hành. Nội dung bộ sách bao gồm những thành tựu quan trọng trong lĩnh vực độ tin cậy của các công trình cảng và các công trình xây dựng nói chung, trong đó có những kết quả nghiên cứu của chính tác giả.


Giới thiệu

 

BỘ SÁCH VỀ ĐỘ TIN CẬY CỦA CÁC CÔNG TRÌNH CẢNG

 Nguyen Vi
             Nhà xuất bản Giao thông vận tải vừa cho ra mắt đông đảo bạn đọc và các nhà xây dựng hai quyển sách của cùng một tác giả. Đó là “Độ tin cậy của các công trình bến cảng” và “Phương pháp mô hình hóa thống kê từng bước trong tính toán độ tin cậy của các công trình cảng” của Tiến sĩ Nguyễn Vi. Nội dung bộ sách bao gồm những thành tựu quan trọng trong lĩnh vực độ tin cậy của các công trình cảng và các công trình xây dựng nói chung, trong đó có những kết quả nghiên cứu của chính tác giả. Đây là bộ sách đầu tiên ở Việt Nam viết một cách hệ thống về độ tin cậy của một công trình xây dựng.

Trên cơ sở phân tích nhiều kết quả nghiên cứu trong lĩnh vực xây dựng, tác giả kết luận rằng, đã từ lâu nhiều nhà khoa học trên thế giới đề nghị cần phải xét đầy đủ tính chất ngẫu nhiên của các tham số tính toán của các kết cấu và tải trọng cũng như yếu tố thời gian trong thiết kế và xây dựng các công trình. Nhiều kết quả nghiên cứu được tiến hành trong 40-50 năm qua đã chỉ ra rằng, các tham số của kết cấu và tải trọng được dùng trong tính toán các công trình không phải là các đại lượng không đổi mà là các đại lượng ngẫu nhiên. Trong khi đó, các phương pháp tính toán trong các Quy phạm, Tiêu chuẩn thiết kế hiện hành đều dựa trên quan điểm tiền định, nghĩa là coi tất cả các tham số tính toán của kết cấu và tải trọng là các đại lượng không đổi. Như vậy, các Quy phạm, Tiêu chuẩn thiết kế hiện hành có mâu thuẫn cơ bản trong phương pháp luận của mình là sử dụng các tham số tính toán có bản chất ngẫu nhiên trong thuật toán với các quan hệ hàm số có tính đơn trị và tiền định. Do đó, các phương pháp tiền định đã không thể xác định được xác suất xảy ra sự cố của các cấu kiện và công trình, và trong nhiều trường hợp, sự cố của cấu kiện hoặc công trình xảy ra mà không tìm được nguyên nhân.

Tác giả cũng chỉ ra tình trạng thực tế ở Việt Nam là, cho đến nay, trong quá trình khảo sát, thiết kế, thi công và khai thác các công trình, các kỹ sư xây dựng của chúng ta, trong đó có các kỹ sư ngành Cảng và đường thuỷ, thường xuyên tiếp xúc với các đại lượng ngẫu nhiên như thế nhưng không biết chúng là các đại lượng ngẫu nhiên.

Vì không hiểu bản chất có tính ngẫu nhiên của các tham số kết cấu và tải trọng, cũng như không được trang bị lý thuyết tính toán các công trình khi coi các tham số đó là các đại lượng ngẫu nhiên nên các kỹ sư xây dựng thường rất khó khăn khi giải quyết nhiều vấn đề thực tế, như phân tích, xử lý các số liệu thí nghiệm, tính toán, thiết kế kết cấu hoặc kiểm tra trạng thái của công trình đang được khai thác theo quan điểm xác suất. Các kỹ sư của chúng ta cũng rất bỡ ngỡ khi tiếp xúc với các tài liệu tiêu chuẩn nước ngoài được biên soạn theo quan điểm xác suất và độ tin cậy. Trong khi đó, các phương pháp tính kết cấu xây dựng theo lý thuyết xác suất và độ tin cậy được coi là hệ lý thuyết tiên tiến, đang được áp dụng ngày càng phổ biến ở nhiều nước phát triển trên thế giới. Tiêu chuẩn đầu tiên hướng dẫn tính toán các công trình bến cảng về độ tin cậy đã được ban hành ở Liên Xô cũ từ năm 1986. Gần đây, các nước Hoa Kỳ, Nhật Bản, Trung Quốc,… cũng đã ban hành các Tiêu chuẩn thiết kế các công trình theo quan điểm xác suất và độ tin cậy.

Vì thế tác giả cho rằng, để không bị tụt hậu, ở nước ta hiện nay phổ biến hệ phương pháp tính toán công trình theo lý thuyết độ tin cậy cho các sinh viên và các học viên cao học ở các trường đại học có các chuyên ngành xây dựng, cũng như cho các kỹ sư xây dựng nói chung là vấn đề hết sức cần thiết và cấp bách.

Hai quyển sách của Tiến sĩ Nguyễn Vi ra đời nhằm đáp ứng nhu cầu trên, góp phần phát triển ngành Cảng và đường thuỷ, tạo ra các công trình tin cậy và kinh tế hơn.

Hai quyển sách có nội dung độc lập nhưng hình thành một tổng thể, hỗ trợ lẫn nhau.

Quyển thứ nhất như một giáo trình tóm tắt về Lý thuyết độ tin cậy của các công trình bến cảng, được dùng để giảng dạy cho các học viên cao học và có thể cho cả các sinh viên chuyên ngành Cảng và đường thuỷ. Quyển thứ hai là một công cụ, một phương pháp do tác giả đề xướng để tính toán xác suất các kết cấu xây dựng, trong đó có các công trình cảng và đường thuỷ, xác định các đặc trưng thống kê của độ bền hoặc khả năng chịu tải và của nội lực trong các cấu kiện, từ đó xác định được độ tin cậy của các cấu kiện và của cả công trình, mà các nội dung đó đã được nêu trong quyển thứ nhất. Phương pháp trên đã được công bố ở nước ngoài và đã được ứng dụng để tính toán xác suất các dạng công trình bến chủ yếu.

Tuy vậy, do tính lôgíc của nội dung mỗi quyển sách mà trong hai quyển có một vài phần trùng nhau.

Nội dung quyển sách thứ nhất gồm 5 chương:

Chương 1 nêu nội dung và phân tích các đặc điểm cơ bản cũng như quá trình phát triển của các hệ phương pháp lý thuyết tính toán các kết cấu xây dựng, các tiền đề dẫn đến sự cần thiết phải tính toán các kết cấu công trình, trong đó có các công trình Cảng và đường thuỷ, theo lý thuyết xác suất và độ tin cậy.

Chương 2 trình bày tóm tắt các khái niệm, các định nghĩa và những nội dung chủ yếu của lý thuyết xác suất có liên quan đến việc tính toán các công trình theo quan điểm xác suất và độ tin cậy. Tác giả cũng cho rằng, bản thân lý thuyết xác suất là một thế giới mênh mông, tác giả không có ý định và tham vọng trình bày sâu và kỹ lý thuyết này mà chỉ chọn lọc những khái niệm và nội dung cơ bản có liên quan đến tính toán các công trình về độ tin cậy, cố gắng trình bày ngắn gọn, dễ hiểu để cho các sinh viên và các kỹ sư có thể nắm bắt được cơ sở lý thuyết tính toán mà không mất quá nhiều thời gian và công sức.

Chương 3 trình bày các kết quả thí nghiệm từ các nguồn khác nhau, làm rõ các quy luật phân bố của các đại lượng được sử dụng trong tính toán các công trình, trong đó có các công trình cảng và đường thuỷ. Đây là tập hợp các kết quả thí nghiệm của nhiều cơ quan và nhà khoa học trên thế giới về các đặc trưng thống kê của các tham số kết cấu và tải trọng dùng trong tính toán độ tin cậy của các công trình. Từ nội dung chương này người đọc hình dung rõ hơn về sự phân tán, tính chất thống kê và quy luật phân bố của các tham số kết cấu và tải trọng, cũng như có thể lấy các số liệu tham khảo khi tính toán xác suất các công trình cảng và đường thuỷ.

Chương 4 nêu các nguyên tắc tính toán các công trình bến cảng về độ tin cậy, trình bày chi tiết phương pháp và công thức tính toán độ tin cậy của các cấu kiện chịu tải và của cả công trình, thiết lập ma trận xác suất làm việc an toàn của các loại công trình bến chủ yếu.

Chương 5 trình bày ngắn gọn về phương pháp phân tích và xử lý các số liệu thí nghiệm, từ đó xác định được các đặc trưng thống kê của các tham số kết cấu và tải trọng để đưa vào tính toán xác suất các kết cấu.

Nội dung quyển sách thứ hai cũng gồm 5 chương:

Chương 1 trình bày các cơ sở lý thuyết của phương pháp mô hình hoá thống kê từng bước do tác giả đề xướng, diễn giải nội dung chi tiết của phương pháp này trong tính toán độ tin cậy của các công trình, trong đó có các công trình cảng và đường thuỷ, phương pháp xác định số lần thử nghiệm ngẫu nhiên theo độ chính xác cho trước.

Chương 2 trình bày việc phân tích cấu trúc các kết cấu chịu tải của các công trình bến, phương pháp xác định độ tin cậy của các cấu kiện chịu tải và của cả công trình, nêu các dạng sự cố và ma trận xác suất làm việc an toàn của các loại công trình bến chủ yếu.

Chương 3 nêu các nguyên tắc tính toán tiền định các công trình bến trọng lực, trình bày nội dung tính toán độ tin cậy và dẫn ra ví dụ tính toán công trình bến khối xếp bằng phương pháp mô hình hoá thống kê từng bước.

Chương 4 trình bày các sơ đồ tính toán tiền định các công trình bến tường cừ một neo và phương pháp “dầm tương đương” của Blium, diễn giải tính toán xác suất tường cừ bằng phương pháp mô hình hoá thống kê từng bước, đưa ra ví dụ và kết quả tính toán. Trong chương này còn trình bày một khả năng nữa của phương pháp mô hình hoá thống kê từng bước: tính toán độ tin cậy về ổn định của công trình, diễn giải phương pháp và nêu ví dụ, đưa ra kết quả tính toán xác suất công trình bến tường cừ về ổn định chung.

Chương 5 trình bày phương pháp mô hình hoá thống kê từng bước trong tính toán xác suất công trình bến bệ cọc cao mềm, trước hết là xác định các đặc trưng thống kê của các lực ngang lên các khung ngang và khung dọc của bệ cọc cao, sau đó xác định các đặc trưng thống kê các nội lực và khả năng chịu tải của các cấu kiện, từ đó xác định độ tin cậy của các cấu kiện và của cả công trình. Trong chương này cũng đưa ra ví dụ và các kết quả tính toán xác suất công trình bến bệ cọc cao mềm.

Với kinh nghiệm nhiều năm giảng dạy đại học và nghiên cứu ở trong nước và nước ngoài, tác giả đã trình bày nội dung hai quyển sách một cách hệ thống, ngắn gọn, cô đọng, dễ hiểu để người đọc, đặc biệt là các sinh viên và các kỹ sư, có thể nắm bắt được hệ phương pháp lý thuyết mới trong tính toán các công trình một cách không khó khăn.

Hai quyển sách nhằm phục vụ các đối tượng đã nói ở trên nhưng cũng có ích cho các nghiên cứu sinh, các cán bộ khoa học ngành Cảng – đường thuỷ và các ngành xây dựng khác.

Quyển thứ nhất gồm 184 trang, quyển thứ hai – 228 trang được Nhà xuất bản giao thông vận tải in đẹp và trang trọng.

Tiến sĩ toán học Hoàng Văn Hùng, Tiến sĩ ngành Cảng-đường thuỷ Phạm Văn Thứ, Trường Đại học Hàng Hải Việt Nam, Tiến sĩ Phan Dũng, Tiến sĩ Nguyễn Đức Toàn thuộc ngành Cảng-đường thuỷ,…đã đọc và đánh giá cao hai quyển sách của Tiến sĩ Nguyễn Vi.

TS. NGUYỄN VI nhiều năm là giảng viên ở Khoa Công trình thuỷ, Trường Đại học Hàng hải, Chủ nhiệm Bộ môn Công trình cảng những năm 1983-1988 trước khi đi làm nghiên cứu sinh tại Liên bang Nga cuối năm 1989, bảo vệ thành công Luận án Tiến sĩ tháng 5 năm 1994. Trong hơn 10 năm nghiên cứu tại Học viện Giao thông vận tải đường thuỷ quốc gia Moskva, tác giả đã có những thành công đáng kể trong lĩnh vực độ tin cậy của các công trình thuỷ của cảng. Các kết quả nghiên cứu của tác giả đã được công bố trên các tạp chí khoa học kỹ thuật có uy tín hàng đầu ở LB Nga như “Наука и техника транспорта“, “Транспортное строительство“, tại các Hội nghị khoa học thực tiễn toàn LB Nga về cảng sông và cảng biển lần thứ nhất (4-2002), lần thứ hai (11-2004), tại Hội nghị khoa học của các Giáo sư-giảng viên Học viện Giao thông vận tải đường thuỷ quốc gia Moskva (2003), trên tạp chí “Giao thông vận tải” của Việt Nam (9-1996, 4-2001, 4-2008, 6-2008, 1-2009),…

Hội Cảng-Đường thuỷ-Thềm lục địa Việt Nam xin trân trọng giới thiệu với các đồng nghiệp và bạn bè bộ sách của Tiến sĩ Nguyễn Vi, người nhiều năm hoạt động trong ngành nhưng là thành viên mới của Hội.

Mọi vấn đề liên quan đến hai quyển sách sẽ được giải đáp khi liên hệ với:

•-         TS. Nguyễn Vi,   

ĐT: 0974853495;

E-mail: nguyenvi_vx@yahoo.com.vn;

•-         Hội Cảng-Đường thuỷ-Thềm lục địa Việt Nam (VAPO),

ĐT: 0903416092 (TS. Phan Bạch Châu);

E-mail: designerchau@yahoo.com;

•-         Nhà xuất bản Giao thông vận tải, 80B Trần Hưng Đạo, Hà Nội,

ĐT: 0903433185 (Ô. Nguyễn Hồng Kỳ, Phó Giám đốc kiêm Tổng biên tập).

 
                                                                                                   BIỂN & BỜ

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: