BIỂN – BỜ

Diễn đàn về Cảng – Đường thuỷ – Thềm lục địa Việt Nam

PHẢI CHUYÊN NGHIỆP VỚI SÓNG THẦN

Posted by phanbachchau on 24.10.2009

  – PGS.TS Nguyễn Hồng Phương, phó giám đốc Trung tâm báo tin động đất và cảnh báo sóng thần (Viện Vật lý Địa cầu), Trao đổi với TTCT xung quanh vấn đề làm sao để cảnh báo sóng thần nếu như nó có thể xảy ra. Nguồn: tuoitre.com.vn

Phải chuyên nghiệp với sóng thần

TTCT

PGS.TS Nguyễn Hồng Phương

– Ông Phương cho biết: Theo quy ước của Chính phủ, nếu ghi nhận được động đất xảy ra trên biển từ 6,5 độ Richter trở lên, trung tâm phải phát bản tin cảnh báo sóng thần, tức là toàn bộ thông tin đầu vào do trung tâm chịu trách nhiệm.

* Cụ thể từ quá trình tiếp nhận thông tin và đưa ra bản tin cảnh báo sóng thần ở VN hiện đang được triển khai ra sao, thưa ông?

– Đối với động đất, chúng ta có một mạng lưới ghi chấn động động đất trên khắp cả nước gồm 24 trạm đo động đất và kết nối với trạm đo động đất của khu vực và thế giới. Tất cả được ghi lại qua sóng hiển thị tại trung tâm 24/24 giờ, chế độ trực ca cũng 24/24 giờ và bảy ngày trong tuần.

Đối với sóng thần, đó là hệ quả tất yếu của động đất xảy ra ở ngoài biển và phải ở một độ lớn nhất định mới gây ra sóng thần. Riêng VN hiện không đủ trình độ để tính toán, dự báo sóng thần sớm mà phải dựa hoàn toàn vào những thông tin từ mạng lưới cảnh báo sóng thần sớm quốc tế. Tuy nhiên, chỉ sau khoảng vài phút khi động đất trên biển xảy ra, các trung tâm cảnh báo sóng thần quốc tế sẽ gửi thông tin cảnh báo tới trung tâm cảnh báo của các quốc gia qua fax và email thẳng tới ban giám đốc. Tức là chúng ta luôn có thông tin nóng và nếu sóng thần có khả năng ảnh hưởng đến bờ biển VN thì trong thông tin cảnh báo của quốc tế người ta cũng cảnh báo rất rõ.

* Nhưng sau thông tin cảnh báo từ quốc tế sẽ phải mất bao lâu để có một bản tin cảnh báo tới các nơi ở VN, và việc chuyển những cảnh báo này bằng con đường nào?

Ứng dụng 25 kịch bản vào thực tiễn

Phó thủ tướng Hoàng Trung Hải đã đồng ý cho Bộ Tài nguyên – môi trường sử dụng 25 kịch bản cảnh báo nguy cơ sóng thần cho các vùng bờ biển VN ứng dụng vào thực tiễn, chuyển giao các kịch bản trên cho Trung tâm Báo tin động đất và cảnh báo sóng thần triển khai thực hiện. Đồng thời giao Bộ Tài nguyên – môi trường tiếp tục hoàn thiện các kịch bản cảnh báo nguy cơ sóng thần cho các vùng bờ biển VN.

– Trách nhiệm của trung tâm là tiếp nhận và ghi nhận toàn bộ thông tin đầu vào liên quan đến động đất và sóng thần, đồng thời thực hiện cảnh báo kịp thời trong khoảng thời gian ngắn nhất. Có thể nói từ khi tiếp nhận thông tin đến khi chuyển thành bản tin cảnh báo của riêng trung tâm mất 3-5 phút, sau đó sẽ được gửi tới tất cả những nơi cần đến (đầu ra) theo quy định qua cả hai đường fax và điện thoại.

Trong đó, ba địa chỉ đầu tiên phải nhận thông tin sớm nhất là Ủy ban Tìm kiếm cứu nạn quốc gia, Ủy ban Phòng chống lụt bão trung ương và Đài truyền hình VN. Từ những đơn vị này, bản tin cảnh báo sẽ được triển khai tới các địa phương, những nơi bị ảnh hưởng. Bên cạnh đó, lần lượt trong quá trình diễn biến trung tâm sẽ có những cảnh báo tiếp theo và khi hiểm họa đã qua phải phát lệnh hủy cảnh báo.

* Theo ông, ở cấp địa phương, chính quyền và người dân sẽ phải làm gì khi có thông tin cảnh báo sóng thần?

– Thông thường sau những trận động đất ngoài biển có độ lớn tạo thành sóng thần, nó sẽ lan truyền qua đại dương với tốc độ cực kỳ nhanh, 600-700km/giờ. Khi tới bờ, sóng thần sẽ giảm tốc độ và tăng độ cao của sóng lên gấp 10 lần. Ngay sau khi các đơn vị như Ủy ban Tìm kiếm cứu nạn quốc gia, Ủy ban Phòng chống lụt bão trung ương, Đài truyền hình VN phát đi công điện hoặc điện thoại khẩn tới các địa phương, những đơn vị, những người thường trực thuộc ủy ban tìm kiếm cứu nạn, ủy ban phòng chống lụt bão cấp tỉnh phải triển khai ngay xuống cấp huyện, cấp xã; đồng thời chịu trách nhiệm huy động mọi lực lượng của mình sơ tán dân đến các vùng cách xa bờ biển, các vùng cao.

Tuy nhiên, ở VN hiện chưa có bất kỳ đợt diễn tập nào về sóng thần, ngay cả chính quyền và người dân cũng chưa quen, chưa bao giờ thực hành nên chắc chắn sẽ gặp khó khăn. Chính vì vậy, chúng tôi kiến nghị cần phải có những cuộc diễn tập như thế, ít nhất là làm quen dần để khi xảy ra không còn bất ngờ.

* Có ý kiến cho rằng phản ứng trước thiên tai cần phải có một mô hình chuyên nghiệp từ cảnh báo, thông tin, công nghệ, phương tiện triển khai ứng cứu, đặc biệt là thái độ và cách nhìn nhận ở cấp địa phương, ông nghĩ sao?

– Điều này rất đúng. Có những thảm họa thiên tai chưa xảy ra nhưng không thể nói nó không xảy ra. Trong ba hội thảo về động đất và sóng thần gần đây, tất cả chỉ xoay quanh một vấn đề: xây dựng một quy trình chuẩn về báo tin động đất, cảnh báo sóng thần và phản ứng nhanh với hiện tượng đó. Để làm được quy trình chuẩn đó, chúng ta phải tham khảo kinh nghiệm của quốc tế, khu vực.

Ở một số nước người ta có hệ thống còi hú, có bản đồ chỉ dẫn người dân chạy đến nơi an toàn, di chuyển ra sao nhưng tất cả những điều đó chúng ta chưa làm được và trong tương lai sẽ phải làm. Bên cạnh đó, chúng ta vẫn còn hạn chế về công nghệ, ví như gửi bản tin cảnh báo sóng thần, tại các nước chỉ cần nhấn nút là tất cả những nơi cần nhận bản tin đều nhận được, trong khi ở VN vẫn còn làm theo cách gọi và gửi cho từng đơn vị một.

Khi thông tin được chuyển đến các cơ quan có trách nhiệm, tại từng địa phương quá trình đó sẽ chậm nữa mà động đất thì chỉ trong tích tắc, còn sóng thần nếu từ các nguồn xa thì có thể có khoảng hai giờ để thông báo, tổ chức sơ tán dân nhưng nếu nó xuất phát từ những nguồn gần với VN, ta chỉ có nửa giờ để thông báo thì chắc chắn là không kịp.  

XUÂN LONG thực

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: